Συμβουλές για την προσευχή

Τι νᾷ κάνουμε, ὅταν ὁ νοῦς μᾷς τρέχει ἔδω κί ἐκεῖ καί δέν μπορούμε νᾷ τόν συμμαζέψουμε στην προσευχή;
Ὅταν είμαστε μόνοι στο σπίτι, μπορούμε Ν’ αναβάλουμε τήν ἐνάρξῃ τῆς προσευχῆς ἤ, ἀν έχουμε ἤδη αρχίσει, νᾷ τῆ διακόψουμε γία λίγο. Ἀν καί ὕστερα ἀπ’ αὑτό τό μικρό διάλειμμα, ὁ νοῦς μᾷς δε συνεργάζεται με τήν προαίρεσή μᾷς, τότε δέν έχουμε παρά νᾷ τοῦ επιβάλουμε, θέλει δέν θέλει, νᾷ συγκεντρωθεί στην προσευχή, σ’ όποιο βαθμό βέβαια εἷναι δυνατόν.
Μέσα στην ἐκκλησία, πάλι, μερικές φορές δέν ακούμε ἤ δέν καταλαβαίνουμε ὅσα ψάλλονται, διαβάζονται ἤ εκφωνούνται. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, σταθεῖτε νοερά ἐνώπιον τοῦ Κυρίου καί ἀφοσιωθεῖτε στην εὐχή τοῦ Ἰησοῦ. Πρέπει νᾷ ξέρετε, πάντως, ὅτι στο ναό, κατά τήν τελέσῃ οποιασδήποτε ἀκολουθίας, καί κατεξοχήν τῆς θείας Λειτουργίας, κάθε λατρευτική πράξῃ, κάθε κινήσῃ ἔχει τῆ σημασία τῆς. Ὁποῖος, λοιπόν, γνωρίζει καί κατανοεῖ τῆ σημασία κάθε πτυχῆς τῆς τελετουργίας, συμμετέχει με ἐπιγνώσῃ στῇ συνάξῃ τῶν πιστῶν καί τρέφει τήν ψυχή τοῦ με τό ουράνιο μάννα, που προσφέρεται ἄφθονα στα πνευματικά συμπόσια τῆς ἐκκλησιαστικῆς λατρείας.
Ἡ νύχτα, ἰδιαίτερα οἱ μεταμεσονύκτιες ώρες, εἷναι τό πιο κατάλληλο χρονικό διάστημα γία προσευχή.
Πόσες μετάνοιες νᾷ κάνει κανείς, λέγοντας τήν εὐχή; Όσες θέλει, μικρές ἤ μεγάλες, ἀνάλογα με τῆ σωματική δύναμη καί τήν ψυχική διάθεσή τοῦ. Καλό εἷναι, πάντως, νᾷ καθορίσει έναν ελάχιστο αριθμό μετανοιῶν γία κάθε μέρα καί νᾷ τις ἐκτελεῖ με αυστηρή συνέπεια.
Τό Ευαγγέλιο δέν εἷναι ἀνάγκη νᾷ τό διαβάζετε ὄρθιος. Καθιστός τό κατανοεῖτε καλύτερα, γιατί δέν κουράζεστε, κί έτσι ἡ προσοχή σάς συγκεντρώνεται στο ιερό κείμενο, χωρίς νᾷ μειώνεται ἡ εὐλαβική σάς διάθεση. Όσο γία τούς Ψαλμούς, διαβάζετε ὅσους μπορείτε καί ἐπιθυμεῖτε. Έναν, δύο, τρεῖς ἤ περισσότερους…
Μπορείτε νᾷ κοινωνάτε συχνά, φτάνει νᾷ εἴστε κάθε φορά σωστά προετοιμασμένος.
Θέλεις νᾷ μήν ξεφεύγει ὁ νοῦς σου τήν ὤρα τῆς προσευχῆς καί τῆς ἀκολουθίας; Αγωνίσου νᾷ θυμάσαι τό Θέο κάθε στιγμή τῆς ἡμέρας, εἷτε εἷσαι μόνος εἷτε μαζί με ἄλλους – στο σπίτι, στῇ δουλειά, στο δρόμο, παντού. Έτσι, καί τήν ὤρα τῆς προσευχῆς ἤ τῆς ἀκολουθίας στο ναό, ὁ νοῦς σου θα εἷναι συγκεντρωμένος σ’ Ἐκεῖνον καί εὐλαβικά θα ἐπικοινωνεῖ μαζί Τοῦ.


Τοῦ Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου ἀπό τό βιβλίο “Χειραγωγία στην Πνευματική Ζωή” τῆς Ί. Μ’. Παρακλήτου