Η Αγία Λαύρα του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου στην Έρημο της Ιουδαίας και η Θαυματουργός Φοινικιά
Η Αγία Λαύρα του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου στην Έρημο της Ιουδαίας.
Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.
Βρισκόμαστε στην Ἱερὰ Λαύρα τοῦ Ἁγίου Σάββα, ἔνα ἀπό τὰ παλαιότερα μοναστήρια τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ ἴσως τὸ πιο σημαντικό ἀπὸ αύτά, διότι διεδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στῇ διαμόρφωση τοῦ Μοναχισμοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τῆς Λατρείας καί τῆς Θεολογίας τῆς καί στῇ διαφυλάξῃ τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως ἀπό τις αἱρέσεις.
Ὁ Ἅγιος Σάββας έγινε Μοναχὸς σε ἡλικία ὀκτὼ ἐτῶν στην πατρίδα τοῦ, τὴν Καππαδοκία τῆς Μικρὰς Ἀσίας καὶ σε ἡλικία δεκαοκτώ ἐτῶν ἦλθε στην Ἁγία Γῆ ὑποτασσόμενος στο Μέγα Εύθύμιο. Τὸ 478 ἦλθε ἔδω ἔπειτα ἀπὸ ὁδηγία ποὺ ἔλαβε ἀπὸ έναν Ἄγγελο καὶ μετὰ ἀπὸ λίγα χρόνια (483) άρχισε νᾷ σχηματίζῃ τῇ δική τοῦ μοναχικὴ ἀδελφότητα. Ὅταν ἡ πρώτη μικρή Ἐκκλησία ποὺ ἔκτισαν, ἡ «Θεόκτκττος», ἡ ὁποία εἷναι άφιερωμένη στὸν Άγιο Νικόλαο, δεν ἀρκούσε πλέον γιά τὴν ἀδελφότητα, τότε ὁ Ἅγιος οικοδόμησε τῇ Μεγάλη Ἐκκλησία, τὸ σημερινό «Καθολικό» τῆς Μονῆς, πρὸς τιμήν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, τὸ όποιο ἐγκαινιάσθηκε τὸ 502 μ.Χ. Ὁ Ἅγιος Σάββας ἵδρυσε πολλὰ ἀκόμη μοναστήρια πλήν τῆς Μεγίστης Λαύρας, κοινόβια καὶ λαύρες. Τὰ κυριότερα εἷναι τὰ Κοινόβια τοῦ Καστελλίου, τῶν Δοκίμων, τῶν Γαδάρων, τῆς Νικοπόλεως, τοῦ Σπηλαίου καί τοῦ Σχολαρίου καὶ οἱ Λαύρες τοῦ Ἑπταστόμου, τοῦ Ἱερεμίου καὶ ἡ Νέα Λαύρα. Ὁ Ἅγιος Σάββας καὶ ὁ Ἅγιος Θεοδόσιος ὁ Κοινοβιάρχης, καθὼς εἰπώθηκε «ὁδηγοῦσαν ὄλους τοὺς Μοναχοὺς πρός τῇ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν». Ὁ Ἅγιος Σάββας ἔγινε γνωστὸς σε ὄλο τὸν κόσμο για τὴν ἁγιότητα τὸν ἐκοιμήθη τὸ 532 μ.Χ. καὶ λίγα χρόνια ἀργότερα τὸ σῶμα τοῦ βρέθηκε ἄφθαρτο. Οἱ σταυροφόροι τὸ μετέφεραν στῇ Δύσῃ, ἄλλα τὸ 1964 ὁ Ἅγιος Σάββας ζήτησε ἀπό τοὺς Λατίνους σε ὁράματα νᾷ τὸ φέρουν πίσῳ στῇ Λαύρα, καθὼς καὶ έγινε τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1965·
Ἡ συναντήσῃ τοῦ Άγιου Σάββα με ἀγγέλους φαίνεται ὄτι ἣταν κάτι σύνηθες γι’ αὐτὸν: Ἄγγελος τοῦ ὑπέδειξε νᾷ ἔλθῃ καὶ νᾷ κατοικήσῃ ἔδω, Ἄγγελος τοῦ φανέρωσε τὴν κοιμήσῃ τοῦ Άγιου Ἀνθίμου τοῦ Ἐγκλείστου καί τῇ συγχωρήσῃ τοῦ Μοναχοῦ Ἰακώβου· Ἄγγελος τὸν συνοδέυσε, ὅταν ὁ Ἅγιος έπισκέφθηκε τὸν Αὐτοκράτορα Αναστάσιο στην Κωσταντινούπολη τὸ 512 μ.Χ., τὸν ὁποῖον Ἄγγελο εἶδε καὶ ὁ ἴδιος ὁ Αὐτοκράτωρ. Ὅμως καὶ ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος Σάββας ζοῦσε πολὺ ἀσκητικά, σᾶν Ἄγγελος, καὶ διὰ μέσου τῆς ἀσκήσεως αὐτῆς ἔφθασε στὴν τελειότητα τῶν ἀρετῶν, τῆς άγάπης πρός τὸν Θεὸν καί τὸν πλησίον, τῆς πραότητος, τῆς ταπεινοφροσύνης κ.λπ.
Χαρακτηριστικὴ εἷναι ἡ συνήθεια ποὺ ὁ Ἅγιος Σάββας παρέλαβε ἀπό τοὺς Ἁγίους πρὶν ἀπὸ αὐτόν (Μέγα Εύθύμιο, Άγιο Θεόκτιστο) καί τὴν παρέδωσε καί στοὺς μεταγενεστέρους (ὅπως λ.χ. τὸν Ὅσιον Στέφανο τὸν Σαββαΐτην, τὸν Θαυματουργὸν) νᾷ διέρχεται ὄλῃ τῇ Μεγάλη Τεσσαρακοστή στὴν έρημο μεταξύ τῆς Λαύρας καί τῆς Νέκρας Θαλάσσης με λίγο ψωμί καὶ νερό μόνο.
Μετά τὴν κοιμήσῃ τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ μέχρι τὴν καταστροφή τῆς Ἁγίας Γῆς ἀπό τοὺς εἰσβολείς Πέρσες (614 μ.Χ.) καὶ Άραβες (638 μ.Χ.) ὁ Μοναχισμός στην Ἔρημο τῆς Ἰουδαίας καί στῇ Λαύρα ἔφθασε σε πλήρη ἀνθήσῃ. Ἢ Λαύρα τοῦ Ἁγίου Σάββα εἶχε 5.000 Μοναχοὺς καὶ ὁλοκληρῇ ἡ ἔρημος ἀπό τῇ Νεκρὰ Θάλασσα ὥς τὴν Ἅγια Πολῇ Βηθλεὲμ καὶ ἀπό τὴν Ἱεριχὼ ὡς τῇ Χεβρῶνα εἶχε 15.000 Μοναχοὺς καὶ 70 περίπου Μοναστήρια (Λαύρες καὶ Κοινόβια). Τότε ἔγιναν Μονάχοι ἔδω καὶ ὁ Ἅγιος Ξενοφῶν, ὑψηλὸς ἀξιωματοῦχος τῆς Αὐτοκρατορικῆς Αύλής τῆς Κ/Πόλεως, καὶ οἱ δύο υἱοί τοῦ, Ἅγιοι Ἀρκάδιος καὶ Ἰωάννης.
Ἡ μεγαλύτερη μορφή τῆς Λαύρας μετά τὸν Άγιο Σάββα εἷναι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ὁ ὁποῖος ἔζησε ἔδω περί τὰ μέσα τοῦ 8ου αἰῶνος καὶ άναδείχθηκε ὁ μεγαλύτερος ἴσως Θεολόγος, Φιλόσοφος καὶ Ὑμνογράφος στα χρόνια ἀκμής τῆς Χριστιανικῆς Αὐτοκρατορίας. Ἄλλοι μεγάλοι φωστῆρες τῆς Λαύρας ὑπῆρξαν ὁ Ἅγιος Μιχαὴλ ὁ Σύγκελλος καὶ οἱ Ἅγιοι Θεοφάνης καὶ Θεόδωρος οἱ Γραπτοὶ καὶ Όμολογηταί· αύτοί οἱ τρεῖς προσκλήθηκαν στήν Κωνσταντινούπολη ἀπό τὸν Ἅγιο Θεόδωρο τὸ Στουδίτη για νᾷ βοηθήσουν στήν καταπολεμήσῃ τῆς αἱρέσεως τῆς εἰκονομαχίας. Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Σαββαΐτης, ἄλλη μεγάλη μορφή τῆς Λαύρας, ἐκλέχθηκε Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Ἐδέσσης τῆς Συρίας τὸ 836 μ.Χ. Μέ τὴν ἁγιότητα τοῦ κατάφερε νᾷ μεταστρέψῃ στὸν Χριστιανισμό τὸν Χαλίφῃ τῆς Βαγδάτης Άλ Μουαβία, ὁ ὁποῖος άργότερα ὑπέστη μαρτύριο για τὴν πίστη τοῦ στὸν Χριστό. Ὁ Ἅγιος Μιχαὴλ ὁ Ὁσιομάρτυς, συγγενής τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου Ἐδέσσης, εἶχε μαρτυρήσει λίγα ἔτη νωρίτερα στά Ἱεροσόλυμα, ἐπειδὴ εἶχε ἀρνηθῇ νᾷ ὑποκύψῃ στις αἰσχραῖς προτάσεις τῆς Βασιλίσσας Σεΐδης, συζύγου τοῦ Χαλίφῃ Ἀβδαλμάλικ.
Ὑπάρχουν καὶ πολλοὶ ἄλλοι Σαββαΐτες Ἅγιοι, ἐπώνυμοι καὶ ἀνώνυμοι· ἀνάμεσα τοὺς ξεχωρίζουν ἐκεῖνοι ποὺ μαρτυρῆσαν ἀπό τοὺς Πέρσες τὸ 614 μ.Χ. καὶ ἀπὸ Άραβες ληστές τὸ 796 μ.Χ.
Ἡ Λαύρα ὑπέστη έχθρικές επιδρομές περίπου 14 φορές.
Ὁ Ρῶσος Ἡγούμενος Δανιήλ, ποὺ έπισκέφθηκε τοὺς Ἁγίους Τόπους στα 1106-1107, ἀναφέρει ὅτι ἔδω στῇ Λαύρα προσκύνησε τὰ ἱερὰ Λείψανα πέντε μεγάλων Ἁγίων, τὰ ὁποία διατηρούνταν ἄφθαρτα καὶ ἀνέδιδαν ἀνέκφραστη εὐωδίᾳ: τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Ἡσυχαστοῦ, τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου Ἐδέσσης, τοῦ Ἁγίου Ὁσιομάρτυρος Μιχαὴλ καί τοῦ Ἁγίου Ἀφροδισίου.
Οἱ Σαββαΐτες πάντοτε ήταν ύπέρμαχοι τῆς Πίστεως, όχι μόνο στην Ἁγία Γῆ, ἄλλα καὶ ἐκτὸς αὑτῆς. Ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος Σάββας με τὸν Ἅγιο Θεοδόσιο πρωτοστάτησαν στις κινητοποιήσεις τῶν Μοναχῶν τῆς Ἰουδαίας κατά τοῦ Μονοφυσιτισμοῦ τὸ 516 μ.Χ. Οἱ μεταγενέστεροι Σαββαϊτες ἔπαιξαν πρωταρχικό ρόλο στην καταδίκη τῶν αἱρέσεων τοῦ Ώριγενισμού, τοῦ Μονοθελητισμοῦ, τῆς Εἰκονομαχίας, ἀλλὰ καί τοῦ Φιλιόκβε τῶν Φραγκολατίνων, ὅταν γιά πρώτη φορὰ οἱ Λατῖνοι εἰσήγαγαν στά Ἱεροσόλυμα τὴν αίρεση τοῦ Filioque τὸ 808-809 μ.Χ.
Πολὺ σπουδαίο γιά τῇ Λατρεία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μᾷς εἷναι τὸ «Τυπικόν τῆς Λαύρας τοῦ Ἅγιου Σάββα», δηλαδή τὸ σύνολο τῶν ὁδηγιῶν γιά τὸ πὼς πρέπει νᾷ τελοῦνται οἱ ιερές Ακολουθίες στήν Ἐκκλησία. Τὸ Τυπικόν τοῦ Ἁγίου Σάββα διαμορφώθηκε σταδιακώς ἀπὸ πολλοὺς Ἁγίους: Χαρίτωνα, Εὐθύμιον τὸν Μέγαν, Θεόκτιστον, Σάββαν τὸν Ἡγιασμένον, Σωφρόνιον καὶ Ἰωάννην τὸν Δαμασκηνόν. Ἐντὸς ὀλίγων αἰώνων ἐπικράτησε παντού, ἀκόμη καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στο Ἅγιον Ὄρος, ἀφοῦ συνδυάστηκε με διατάξεις ἀπό τὸ Τυπικόν τῆς Μονῆς Στουδίου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Χαρακτηριστικά τοῦ Σαββαϊτικοῦ αὐτοῦ Τυπικοῦ εἷναι ὅτι κάθε Κυριακὴ πρέπει νᾷ γίνεται ἀγρυπνία (Σάββατο πρὸς Κυριακή), ὅτι οἱ 150 Ψαλμοί τοῦ Δαυΐδ διαιροῦνται σε 20 τμήματα («καθίσματα») κ.ά. Με βάσῃ τὸ Τυπικό αὑτὸ καθιερώθηκαν καὶ ἄλλα λειτουργικὰ στοιχεῖα : ὁ Μικρὸς Ἑσπερινὸς πρίν τις ἀγρυπνίαις, ἡ λιτὴ (δηλ. ἡ λιτανεία, ρωσ. moleben) ποὺ συνοδεύεται ἀπὸ Ἀρτοκλασία (εὐλογήσῃ ἄρτου καὶ οἴνου), τὸ ὅτι γιά πρώτη φορὰ κάθε ἔτος εὐλογοῦμαι τὰ σταφύλια στις 6 Αύγούστου κ.ά. Στῇ Ρωσία, ὀποῦ ἀρχικῶς εἶχε εἰσαχθῇ τὸ Τυπικόν τῆς Ἀγίας Σοφίας Κ/Πόλεως καὶ άργότερα τὸ Τυπικόν τοῦ Ἀλεξίου τοῦ Στουδίτου μέσῳ τοῦ Ἁγίου Θεοδοσίου τῆς Λαύρας τῶν Σπηλαίων τοῦ Κίεβου, τελικῶς ἐπικράτησε τὸ Σαββαϊτικόν Τυπικόν τῆς ἐκδόσεως τοῦ 1682· πάντως, διατηροῦνται καὶ στοιχεῖα ἀπό τὸ Τυπικὸν Ἀλεξίου τοῦ Στουδίτου, ὅπως εἷναι ἡ εὐλόγηση τῶν κολλύβων (ρωσ. “kolivo”, “kutia”, “kanun”).
Μετά τις Σταυροφορίες καί τὴν ἐπικρατήσῃ τῶν Μαμελούκων καί τῶν Τούρκων στήν Ἁγία Γῆ, ἡ Λαύρα δεν εἶχε πιά άλλες «χρυσές εποχές», ὅμως ἣταν πάντοτε τὸ πιο σημαντικό Μοναστήρι τῆς Ἔρημου, στο όποιο ἔπρεπε νᾷ ζήσουν ἔστω καὶ γιά λίγο ὅλοι οἱ Μοναχοί τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, γιά νᾷ μάθουν τῇ μοναχικὴ ζωή, ὅπως προβλέπεται στοὺς Κανονισμούς τοῦ Πατριάρχου Ἱεροσολύμων Δοσιθέου.
Ὑπάρχει ἡ παράδοση, ὅτι ἡ Ύπεραγία Θεοτόκος ἐμφανίσθηκε στὸν Ἁγιο Σάββα πρὶν θεμελιώσῃ τὰ πρῶτα κτίρια τῆς Λαύρας καί τοῦ ὐποσχέθηκε, ὅτι ὅσοι Μοναχοὶ ζήσουν με ὑπομονή στο δύσκολο αὐτό τόπο καὶ τηροῦν τὰ μοναχικά τοὺς καθήκοντα, θά επιτύχουν με τις πρεσβείες Τῆς τῇ σωτηρία· ἀκόμη, ὅτι ἡ Λαύρα θά παραμείνῃ μέχρι τῇ Β’ Παρουσία τοῦ Κυρίου. Πράγματι, παρά τις επιδρομές ἡ Λαύρα δέν ισοπεδώθηκε ποτὲ ἕως τώρα.
Εἷναι δὲ φοβερό νᾷ σκεφθῇ κάνεις ὅτι ἡ Λαύρα εἷναι κτισμένη μέσα στην Κοιλάδα Ἰωσαφάτ, δηλαδή στο Χείμαῤῥο τῶν Κέδρων, ὁ ὁποῖος εἷναι προέκταση τοῦ τόπου ἐκείνου ὅπου θά στήθη ὁ Θρόνος τοῦ Δικαίου Κριτοῦ στῇ Β’ Παρουσία, δηλαδή τοῦ Ὄρους τῶν Ἐλαιῶν.
Στῇ βάσῃ τοῦ βράχου ὅπου στηρίζεται ἢ Λαύρα ἀναβλύζει διαρκῶς ἁγίασμα· αὐτό τὸ ἔδωσε θαυματουργικώς ὁ Χριστὸς μετὰ ἀπό προσευχή τοῦ Ἁγίου Σάββα, γιά νᾷ μὴ ἀναγκάζωνται οἱ Μοναχοὶ νᾷ πηγαίνουν πολλὰ χιλιόμετρα βόρεια γιά νᾷ φέρουν ὔδωρ. Ἡ πηγὴ αὐτή εἷναι ἡ μοναδική στήν έρημο ἡ όποια δίνει νερό διαρκῶς· ἀπὸ αὐτό πίνουν οἱ Σαββαΐτες πατέρες καὶ οἱ προσκυνητές.
Ὅπως εἷναι γνωστόν, ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι Μοναχοί, χαρῇ στήν εὐλογία τοῦ Σχήματος, ὅταν ἀποβιώσουν δεν ἐμφανίζουν τῇ νεκρικῇ ἀκαμψίᾳ, ἀλλά εἷναι εὐλύγιστοι. Στῇ Λαύρα τοῦ Ἁγίου Σάββα συμβαίνει ἕκτος ἀπὸ αὐτό καὶ ἔνα δεύτερο θαῦμα: ὅταν τὰ σώματα τῶν Σαββαϊτῶν ἀποσυντίθενται δεν ἀναδίδουν καμμία δυσοσμία, ὅπως φυσιολογικῶς θά γινόταν, μολονότι δεν θάπτονται μέσα στο χῶμα, άλλά τοποθετούνται ἐπάνω σὲ πέτρινα πεζούλια. Αὐτό μπορεί νᾷ τὸ διαπίστωση ὀποιοσδήποτε παρευρεθή σὲ κηδεία Σαββαΐτου Μοναχοῦ, διότι μόνον τότε ἀνοίγεται τὸ σφραγισμένο Κοιμητήριο· στο Κοιμητήριο αὐτό εἶχε ἐνταφιασθῇ καὶ ὁ Ἅγιος Σάββας· εἷναι ἔνας ὑπόγειος χῶρος κάτω ἀπό τὴν κεντρικὴ αὐλή τῆς Λαύρας.
Ὁ Ἅγιος Σάββας κάνει πολλὰ θαύματα θεραπείας τοῦ καρκίνου, άλλά καί τῆς ἀτεκνίας τῶν συζύγων. Παλαιότερα ὑπῆρχε στῇ Λαύρα ἔνα φοινικόδενδρο τοῦ ὁποίου οἱ χουρμάδες θεράπευαν τῇ στειρότητα τῶν συζύγων. Τὸ δένδρο αὐτό ξεράθηκε λίγο πρὶν ἔλθῃ ἔδω τὸ ιερό Λείψανο τοῦ Ἁγίου Σάββα τὸ 1965· Μετά τὴν ξήρανσή τοῦ ἡ Λαύρα έδιδε εύλογία στοὺς προσκυνητές τεμάχια ἀπό τὸν ίδιο τὸν ξηρὸ φοίνικα. Πρὶν ἀπὸ λίγα χρόνια φύτρωσε ξανά ἀπό τὴν παλαιὰ ῥίζα ἔνα νέο δενδρύλλιο. Τὰ φύλλα τοῦ νέου μικροῦ φοίνικα ἔχουν τις ίδιες ἰδιότητες, κυρίως δὲ, νᾷ θεραπεύουν τῇ στειρότητα, ἂν κανείς παρασκευάσῃ ἀπὸ αὐτά τσάι καὶ τὸ πιῇ με κατάλληλη προετοιμασία πολλῶν ἡμερῶν νηστείας, ἐγκρατείας, προσευχῆς, ἐκκλησιασμοῦ, ἱεράς Ἐξομολογήσεως κ.λπ., ἄλλα κυρίως με πίστη.
Ὁ Ἅγιος Σάββας ἔκανε καὶ κάνει παρὰ πολλὰ ἀκόμη θαύματα. Ὅταν ἐκοιμήθη, κάποιοι λήστεψαν τὸ κατάστημα ἑνὸς Χριστιανοῦ στα Ἱεροσόλυμα. Ἐκεῖνος παρακαλοῦσαι τὸν Άγιο Μεγαλομάρτυρα Θεόδωρο νᾷ τὸν βοηθήσῃ, ἄλλα δεν ἐλάμβανε καμμία ἀπαντήσῃ. Μετὰ ἀπὸ πέντε ημέρες ὁ Ἅγιος Θεόδωρος τοῦ έμφανίσθηκε, τοῦ άποκάλυψε που εἷναι τὰ κλοπιμαία καί τοῦ εξήγησε ὅτι δέν μπορούσε νᾷ ἔλθῃ ἐνωρίτερα, διότι ὅλοι οἱ Ἅγιοι είχαν τὴν ἐντολὴ νᾷ ὑποδεχθούν τὴν ψυχή τοῦ Άγιου Σάββα καὶ νᾷ τὴν οδηγήσουν στὸν τόπο τῆς ἀναπαύσεως.
Σῴζεται ἡ προφορικὴ μαρτυρία, ὅτι τὸ 1965, ὅταν ἄλλαζαν τὰ λατινικὰ ἄμφια τοῦ άγιου Λειψάνου καὶ έβαζαν τὰ ὀρθόδοξα, λίγο πρίν τὴν ἐπιστροφή στήν Ἱερὰ Λαύρα, τὸ ίδιο τὸ άγιο Λείψανο ἀνασήκωσε τὰ χέρια γιά νᾷ βοηθήσῃ στήν άλλαγή τῶν ἀμφίων.
Ἡ μοναχικὴ ζωή στῇ Λαύρα τοῦ Ἁγίου Σάββα εἷναι ἀρκετὰ αὐστηρή. Τηρεῖται ἡ βυζαντινὴ ὤρα, δηλαδὴ ἡ 12η τῆς νυκτὸς συμπίπτει με τῇ δύσῃ τοῦ ήλιου. Οἱ Ακολουθίες ἀρχίζουν μία ἡ δύο ώρες μετά τὰ μεσάνυκτα (τῆς κοσμικῆς ὤρας) καὶ διαρκοῦν ἕως 6 με 7 ὧρες κάθε ἡμέρα, ἕως δε καὶ 9 ἡ 10 ώρες τῇ Μ. Τεσσαρακοστή. Τράπεζα (φαγητοῦ) παρατίθεται μόνο μία φορὰ τὴν ἡμέρα, ἐκτὸς ἀπὸ Σάββατα, Κυριακές καὶ μεγάλες Ἐορτές, ὁπότε γίνεται τράπεζα δύο φορές τὴν ἡμέρα· κατά τῇ Μ. Τεσσαρακοστή τὸ φαγητό τις καθημεριναῖς ἡμέρες εἷναι ξηροφαγία. Ὁ Ἅγιος Σάββας δέν θέλει νᾷ ἔχουν οἱ Σαββαΐτες ποικιλία τροφῶν καὶ πολλὴ ἐνασχολήσῃ με κήπους ἐντός τῆς Λαύρας, γι’ αὑτὸ μέσα στῇ Λαύρα επιβιώνουν μόνον λίγα διακοσμητικὰ φυτά, ἐλαιόδενδρα καὶ λεμονιές. Ὁ Ἅγιος Σάββας ὡς νέος Μοναχὸς εἶχε παρακινηθῇ κάποτε ἀπό τὸ λογισμό τῆς γαστριμαργίας νᾷ φάγῃ ἔνα μήλο, ἐνῶ δεν ἣταν ὤρα για γεῦμα. Ἀφοῦ νίκησε τῇ σκέψῃ αὐτή καὶ κατέστρεψε τὸ μήλο, ἔβαλε ἐντολή στὸν ἑαυτό τοῦ νᾷ μὴ φάγῃ ξανά μήλο ἕως ὅτου ἀποθάνη· καὶ οἱ Σαββαΐτες για νᾷ ἐνθυμοῦνται τὴν ἐγκράτεια τοῦ Ἁγίου καὶ νᾷ τῇ μιμοῦνται, ἔκτοτε δεν τρώγουν ποτὲ μήλο. Στήν έρημο, ὅπου ἡ θερμοκρασία κυμαίνεται ἀπὸ 0° C ἕως καὶ 45° – 50° C στήν περιοχή τῆς Λαύρας, βρέχει μόνον τρεῖς ἡ τέσσερεις φορές τὸ χρόνο. Αὐτό τὸ νερό ὁδηγεῖται σὲ δεξαμενές μέσα στῇ Λαύρα καί τὸ χρησιμοποιούν οἱ πατέρες για βοηθητικές εργασίες· εἷναι φανερό ὅτι ἡ χορηγήσῃ τοῦ εἷναι στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ μόνον. Στῇ Λαύρα δέν χρησιμοποιείται ήλεκτρικό ῥεῦμα, παρὰ μόνον ἐκτάκτως γιά οικοδομικές ἐργασίες. Στῇ Λαύρα διεισδύουν καὶ ἀρκετὰ φίδια καὶ σκορπιοῖ ἀπό τὴν έρημο, ἀλλὰ μέ τῇ Χαρῇ τοῦ Θεοῦ καί τὴν προστασίᾳ τοῦ Ἁγίου Σάββα δέν ἔβλαψαν ποτὲ κανένα Μοναχό.
Εὐχόμεθα ἡ Χάρις τοῦ Κυρίου διὰ πρεσβειῶν τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ πάντων τῶν Άγιοσαββαΐτῶν Ἁγίων νᾷ σὰς ἐνισχύῃ πάντοτε στὸν πνευματικό σας ἀγῶνα. Ἀμήν.
Ἡ Θαυματουργὸς Φοινικιᾶ τοῦ Ἁγίου Σάββα
(ὁδηγίες)
Εὐλαβέστατοι προσκυνηταί τῶν Ἁγίων Τόπων καί τῆς Ἱερᾶς μᾷς Μονῆς, κρατᾶτε ἤδη στά χέρια σὰς ὡς πολύτιμη εὐλογίᾳ μερικὰ φύλλα ἀπό τῇ ϑαυματουογό φοινικιᾶ ποὺ
ἐφύτευσε ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος Σάββας μέσα στῇ Λαύρα τοῦ. Τὸ δένδρο αὐτό τοῦ Ἁγίου εἶχε ξεραϑεῖ πρὶν ἀπὸ μερικές δεκαετίες, ἀλλὰ μὲ ϑαυμαστό τρόπο καὶ πάλι ἐβλάστισε νέο στό ἴδιο σημεῖο καὶ συνεχίζει νᾷ τελῇ πάμπολλα ϑαύματα κυρίως σὲ εὐλαβῆ καὶ στεῖρα ἀνδρόγυνα.
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, μή, ξεχνᾶτε, ὅτι πρώτιστο στοιχεῖο γιά νᾷ ἐνεργήσῃ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἀκλόνητη πίστις, ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ εὐλάβεια πρός τὸν Ὅσιο.
Ἐξίσου ἀπαραίτητη, εἶναι ἡ ἀπὸ μέρους σὰς νηστεία κατά τὴν ἑκάστου δύναμη σὲ συνδυασμῷ με ἀποχή, ἀπό τὶς σαρκικές συζυγικές σὰς σχέσεις. Αὐτονόητη ἐπίσης εἶναι ἡ αὐξήσῃ τῆς προσωπικῆς καὶ κοινῆς συζυγικῆς σὰς προσευχῆς, καϑώς καὶ ἡ συχνὴ προσελεύσῃ σάς στά Ἱερώτατα Μυστήρια τῆς Ἐξομολογήσεως καὶ Θείας Κοινωνίας.
Μέ τὸ τέλος αὐτοῦ τοῦ πνευματικοῦ σὰς ἀγῶνα (ἐντατικῆς προσευχῆς καὶ γενικῆς ἐγκρατείας), κάνετε ἕνα ῥόφημα βράζοντες τὰ φοινικόφυλλα, τὰ ὁποῖα μετὰ πρέπει νᾷ καοῦν, καὶ ἀκολούϑως ἔλθετε καὶ πάλι σὲ σωματική, ἕνωσιν μετὰ πίστεως, ἀγάπης καὶ φόβου Θεοῦ.
Σὰς ὑπενϑυμίζουμε, ὅτι ἡ στείρωσιν καὶ ἡ ἀδυναμία τεκνοποΐας σὲ καμμία περίπτωσιν δέν ἀποτελεῖ κατάρα ἡ τιμωρία τοῦ Θεοῦ. Ἀντιϑέτως μάλιστα, πολὺ συχνὰ ἐκδηλώνεται μέσα ἀπ᾿ αὐτόν τὸν ἰδιαίτερο τρόπο παιδαγωγίας, ἡ πλούσια ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ϑέλει πάντοτε νᾷ στρεφόμαστε καὶ νᾷ ἐλπίζουμε στήν παντοδύναμη καὶ ἀγαϑή Τοῦ πρόνοια καὶ σὲ τίποτε τὸ ἀνϑρώπινο.
Ἐνϑυμιϑεῖτε πόσες στεῖρες γυναῖκες στήν Ἁγία Γραφή, μέ τὴν ὑπομονή, καί τὴν τελεία ἀγάπη καὶ ἐλπίδα στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ ἔγιναν οἱ εὐτυχέστερες τῶν μητέρων: ἡ Ἄννα, ἡ μητέρα τοῦ Προφήτου Σαμουήλ, ἡ Ἐλισσάβετ, ἡ μητέρα τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἡ Ἁγία Ἄννα ἡ Θεοπρομήτωρ, μητέρα τῆς Παναγίας μᾷς, καὶ πλῆϑος ἄλλων Ἁγίων στην Καινὴ Διαθήκῃ, γιά τὰ ὀνόματα τῶν ὁποίων χρειάζεται καὶ εἰδικό βιβλίο νᾷ γραφῇ.
Ἀγαπητοί μᾷς ἀδελφοί, ἃς ἀφήνουμε τὸν Θεό νᾷ ἐνεργεῖ, ὅπως Ἐκεῖνος γνωρίζει. Ἅς τὸν εὐχαριστοῦμε πάντοτε καὶ γιά τὶς εὐλογίες Τοῦ καὶ γιά τις εὐλογημένες πατρικές παιδαγωγίες Τοῦ. Ἕνα πρᾶγμα νᾷ ἐνθυμεῖσϑε καλὰ: ὁ Κύριος δέν ϑέλει νᾷ Τοῦ δίνουμε, γιά νᾷ μᾷς δώσει, ἀλλὰ νᾷ Τοῦ δινόμαστε μέ τὴν ἀγαϑή μᾷς προαίρεση, καί τὴν καϑαρή μᾷς καρδιᾷ. Ἂν κάποτε σὰς ἀξιώσειν καὶ ἀποικτήσετε τέκνα, μὴ νομίσετε ὅτι σὰς ἀνήκουν ἀποκλειστικὰ – ὅλα εἶναι δικᾷ Τοῦ δῶρα. Ἂν πάλι δέν σὰς δώσει, ἀπὸ ἀγάπη καὶ μόνον ἐνεργεῖ. Ἃς μάϑουμε νᾷ μὴ προσβλέπτουμε μόνο στά δῶρα τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ νᾷ ζητοῦμε τὸν ἴδιο τὸν Θεό καί τῇ Βασιλείᾳ Τοῦ, ὅπως μᾷς εἶπε (Ματϑ. 6. 33): τότε ὅλα ὅσα χρειαζόμαστε πραγματικὰ θα μᾷς τὰ δωρήσει πλουσίως καὶ ϑεοπρεπῶς.
Σὰς εὐχόμαστε ὁλόψυχα ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ εὐλογία τοῦ Ἁγίου Σάββα νᾷ σὰς συνοδεύουν παντοῦ καὶ πάντοτε.
Ἀρχιμανδρίτης Εὐδόκιμος
Holy Monastery of St. Savva
Ρ.Ο. Box 19824, Jerusalem 91199, Israel
Τηλ. τῆς Ἱ. Λαύρας: (972) 2 276 2915
